Słownik psychologiczny

Wsparcie społeczne

wsparcie emocjonalne, pomoc, wsparcie społeczne, wsparcie psychologiczne

Wsparcie społeczne to rzeczywista pomoc, jakiej udzielamy sobie we wzajemnych relacjach, dzięki którym w trudnej sytuacji odczuwamy troskę i akceptację poszczególnych osób oraz grup. Dostępność i otrzymywanie wsparcia zmniejsza stres związany z trudnymi przeżyciami, pomaga opanować sytuację kryzysową, zbliża do rozwiązania problemu.

Wsparcie daje poczucie bezpieczeństwa i przynależności. Już samo towarzyszenie odgrywa ważną rolę, zapobiegając poczuciu osamotnienia. Bliskość życzliwych i troskliwych osób pomaga w budowaniu nadziei i radzeniu sobie z trudnościami. To szczególnie ważne w odniesieniu do osób chorych i starszych, boleśnie odczuwających utratę więzi społecznych i samotność.

Rodzaje wsparcia

Najczęściej wymieniane rodzaje wsparcia to:

  • wsparcie emocjonalne, polegające na przekazywaniu pozytywnych emocji, okazywaniu ciepła, dawaniu poczucia bezpieczeństwa i nadziei,
  • wsparcie duchowe, w ramach którego podejmuje się refleksję nad sensem życia,
  • wsparcie poznawcze, polegające na przekazywaniu informacji, które ułatwiają zrozumienie sytuacji i pomagają w szukaniu rozwiązania i radzeniu sobie z problemem,
  • wsparcie instrumentalne, które skupia się na instruowaniu i przekazywaniu informacji o konkretnych sposobach postępowania,
  • wsparcie materialne, zakładające przekazywanie konkretnych dóbr, rzeczy, udzielanie pożyczek czy udostępnianie schronienia.

Nie każde wsparcie przynosi korzyść

Powinniśmy pamiętać o tym, że nawet wsparcie może działać niekorzystnie. Kiedy tak się dzieje? Zazwyczaj wtedy, gdy jest nadmierne lub nietrafione. Nadmierne wsparcie bywa efektem nadopiekuńczości osoby wspierającej i prowadzi do ograniczenia samodzielności osoby wspieranej, przez co może hamować jej rozwój.

Wsparcie niedostosowane do sytuacji lub potrzeb danej osoby również nie spełnia swojej roli. Przykładowo, grupy wsparcia mogą stanowić nieocenioną pomoc dla wielu osób, które poszukują takiej formy kontaktu i wzajemnego oddziaływania. Są jednak osoby, które w grupie wsparcia dostrzegają zagrożenie lub nie są zainteresowane tego rodzaju pomocą, np. osoby z silną potrzebą niezależności czy z niską samooceną. Często zdarza się również, że ktoś poszukuje wsparcia emocjonalnego, którego nie otrzymuje od swojego otoczenia, dostając na przykład wsparcie materialne.

Aby udzielić rzeczywistego wsparcia, musimy zrozumieć potrzeby danej osoby. Zakłada to spojrzenie na sytuację z jej (a nie ze swojej) perspektywy. Czy potrafimy się na to zdobyć?

 

Zapraszam do zapisu do mojego newslettera! Jeśli zechcesz dołączyć do tej listy, będziesz otrzymywać wiadomości o nowościach na stronie.

 

Literatura:
Sęk H., Brzezińska A.I. (2018). Podstawy pomocy psychologicznej. W: J. Strelau, D. Doliński (red.), Psychologia akademicka. Podręcznik, tom 2 (779-783). Gdańsk: GWP.